خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





حقوق تطبیقی

     

     

     

    1-تعریف 

    2-اجزاء تعریف

    3-حقوق تطبیقی فن است یا علم    

    4-تاریخچه حقوق تطبیقی  

    1-تعریف:   

     برای تعریف حقوق تطبیقی 4 تعریف بشرح زیر بیان می شود ؛     

      الف) تطبیق ومقایسه نظامهای حقوقی متفاوت در سطح جهانی است      

     ب) صرفا یک عنوان کلی برای روشهای گوناگون مطالعات حقوقی (1-توصیفی 2- کاربردی  3- کلان   4- خرد ) است

     ج) حقوق تطبیقی مطالعه ی نظامهای حقوقی مشخص یا مقررات حقوقی خاص براساس روش تطبیقی است   

     د) حقوق تطبیقی یک شیوه ی علمی است که به منظور مقایسه ی حقوق کشورها وتعیین نقاط مشترک وامتیاز های آنها به کار می رود .

       ه) حقوق تطبیقی یک شیوه ی علمی برای مطالعه ی حقوق از طریق فرآیند مقایسه وتطبیق است

    2-اجزاء تعریف :                                   

     درهرتعریف باید موضوع وهدف آن بحث معین باشد مثلا (بحث تاریخ علم حقوق) بررسی آغاز آن وسیر فرآیندها ست یا (بحث فلسفه ی حقوق ) بررسی ریشه ها وعوامل اقتصادی ،سیاسی، اجتماعی وفرهنگی و..... یک نهاد حقوقی است، 

     به بیان دیگر آگاهی یابی ازمبانی واهداف واسباب اجتماعی و نتایج قواعد حقوقی را فلسفه ی حقوق می گویند. مثلا بحث مسئولیت مدنی چگونه به وجود آمد وچه عواملی در پیدایش آن موثر بوده است .

    فلذاموضوع فلسفه حقوق،عوامل پیدایش هربحث حقوق است وهدف آن اطلاع یابی ازآنها به نحویکه درفرآیند وضع وتحلیل مقررات حقوقی مدنظر قرار گیرد، یا بحث حقوق مدنی یا حقوق تجارت  و..... تجزیه وتحلیل مقررات و قوانین مربوط به آنهاست .

     لذا موضوع حقوق مدنی یا حقوق تجارت ،قوانین مربوط به هریک بوده وهدف از آ« مباحث ،آگاهی یابی نسبت به مقررات است یا بحث (مکاتب حقوقی ) موضوع اصالت فردی یا اصالت اجتماعی  به فرد یا نظامهای حاکم توجه غالب دارد  وهدف آنها تامین حقوق فرد است یا تامین حقوق جامعه است. 

    اکنون باید دید  موضوع بحث حقوق تطبیقی چیست ؟     

    موضوع حقوق تطبیقی ملاحظه ی حقوقهای مطرح در کشورها وملتهای جهان است  و هدف حقوق تطبیقی،یافتن مشابهت ها ومفارقتهای آنها از رهگذر مقایسه وتطبیق آنها وتوان به دست آوردن یک فرآیند کامل ونتیجه ی  نو در اندیشه ی حقوقی میباشد ، به بیان دیگر ارزیابی مقایسه ای حقوق ملتهای گوناگون موضوع این بحث است و هدف این بحث ،یافتن نقاط قوت و ضعف حقوقهای مطرح دنیا ورفتن به سوی یک پارچه سازی است . زیرا بدیهیست  وقتی انسان منطق ودانش خودرا ناقص وناتمام دانست،به حکم اقتضای فطرت(کمال جویی وکمال یابی) منطق قوی وبرابر می گزیند زیرا دلیل و منطق مثل راهنما ورهبری است که مارا به دنبال خود می کشاند وعلم سلطان  وحاکم است وهمچون مولایی است که بر عبد خود سیطره دارد .          

     3-حقوق تطبیقی فن است یا علم : 

     به عبارت دیکر حقوق تطبیقی هنر است یا دانش ؛ علم از پدیده ها و رویدادها ، چنان که در خارج است  و نیز از استنباط قواعد حاکم بر آنها وتشخیص رابطه ی بین آنها بحث می کند وهنر طرز استفاده و بکار گیری یافته های علمی است به عبارت دیگر حوزه ی علمی ذهن و اندیشه است و حوزه ی فن وهنر اجزاء وعمل وتاکتیک وتکنیک است

    برخی از مباحث حقوقی مثل بحث حقوق تطبیقی جنبه ی نظری اش قالب است هرچند که از نظر کاربردی در فرآیند های دور نیز تاثیر گذار است . اما از آنجا که مطالعات وبررسیهای حقوق تطبیقی متفاوت است مثلا گاهی بصورت توصیفی یعنی صرفا جنبه ی تحقیق و کنجکاوی علمی دارد  وزمانی جنبه ی کاربردی  ویافتن بهترین و مقبولترین راه حل در میان نظامهای حقوقی جهت رفع یک مشکل بین المللی  وبرهه ای ارزیابی کلان از جهت نقش سازمانها ونقش مردم یا گروهها یا ساختارهای بروکراسی یا مکانیزه که منجر به ایجاد توسعه میگردد ودوره ای، مقایسه ی نهاد ها یا مقررات حقوقی موضوع معینی ، مثل تصادفات در راهنمایی رانندگی (بصورت خرد)مورد ارزیابی قرار می گیرد . هرکدام با علمی یافنی وهنری آن مشخص میگردد 

     خلاصه اینکه میتوان در یک جمله بحث حقوق تطبیقی را بیان نمود وآن تبادل نظر ومشاوره در سطح جهانی نظامهای حقوقی است تا تجمیع دانش ویکسان سازی شودهمانگونه که در اسلام ازآن تحت عناون مشاوره یاد می شود .اعلم الناس من جمع علم الناس الی علمه (عالمترین مردم آنست که علم مردم را درعلم خودش جمع کند ) .   

    *تاریخچه ی حقوق تطبیقی :                                                                                                                                      درحقوق روم  نویسندگان(الواح دوازدهگانه) پس از مسافرتهای گوناگون وجمع آوری عرفها وآداب ورسوم حقوقی در اطراف واکناف به تنظیم آنها (الواح دوازدهگانه) مبادرت کردند که توانست طی قرون متمادی ودر خلال تمدنهای مختلف در اقلیم های گوناگون قدرت وتاثیر معنوی خود را حفظ کند .

    *نکته :                                                                                                         

     1- الواح دوازدهگانه مجموعه ی قوانین روم است که بنا به درخواست تریبوناتوس عوام ،پس از ده سال مجادله بین پاترسیوها و تلبسها ،سرانجام در سال 451 قبل از میلاد از جانب دساموتریها وضع شد وچون آن ها بر دوازده لوح مفرغی گذارده بودند  به این اسم نامیده شد . که به موجب این الواح تلبسها به امتیازاتی نائل آمده بودند . 

    2-دراسلام به ویژه فقه شیعه نیزاین روش وجود داشته است مثل سیدمرتضی دراواخر قرن چهارم واوایل پنجم هجری میریسته وشاگرد مرحوم شیخ مفید  وشیخ صدوق بوده است وی درکتاب ناصریات والانصار خودیک مطالعه ی تطبیقی بین فقه شیعه وفقه مذاهب اربعه اربعه سنت (حنبلی ،حنفی،شافعی و...)ونیز مرحوم شیخ طوسی(شیخ اوبوجعفرطوسی حسن ابن محمد)اهل خراسان متولد 385 معروف به شیخ الطائفه درکتابهای الخلاف والمبسوط خود نیز مطالعه ی تطبیقی داشته استوهمچنین علامه حلی(حسن بن یوسف بن علی بن مطهرحلی)معرف به علامه حلی متولد648 اعجوبه روزگار که درفقه  واصول وکلام ومنطق وفلسفه ورجال وغیره صاحب تصنیف وکتابهایی میباشد نیز درکتاب التذکره والمنتهی والمختلف خود یک تحقیق تطبیقی بین فقه مذاهب اربعه اهل سنت وشیعه داشته است . اهل سنت به شیعه ایراد می گرفته اند که مسائل شما مفصل نبوده وتوجه به سایر فروع ندارند بزرگان فوق دست به کتب مورد اشاره زدند تا بصورت تطبیقی مباحث مفصل شیعی را به اثبات برسانند- 

    3 –درقرون نوزده میلادی مطالعات تطبیقی ،حیات تازه یافت درسا 1869 میلادی درپاریس مجمع مقررات تطبیقی تاسیس شد ودر سال 1886 درانگلستان انجمن قانونگذاری تطبیقی تاسیس شد.                 

      4- درسال 1900 در پاریس نمایشگاه بین المللی تشکیل شد ولامبر درحاشیه آن نمایشگاه کنگره حقوق تطبیقی بین المللی تشکیل داد

    5- درسالهای اخیر،توجه به حقوق تطبیقی برای رفع نیازهای موجود درجهان به خصوص در زمینه ی فعالیت های اقتصادی وتجاری افزایش داشته است.درسطح اتحادیه اروپا توجه به مطالعات تطبیقی امر اجتناب ناپذیر تلقی شده است برای ایجاد مقررات واحد درسطح اتحادیه اروپا،اتخاد رویه های قضایی مشترک وارائه تاثیرهای یکسان از مقررات مشترک مطالعات تطبیقی بصورت رسمی وغیر رسمی دنبال می شود  

    6- درسطح بین المللی نیز برای تهیه وتنظیم کنوانسیون های بین المللی وقوانین نمونه وقراردادهای استاندارد ومطالعات تطبیقی گسترده ای به وسیله سازمانها و موسسات منطقه ای وبین المللی انجام شده یا درحال انجام است ،درسطح ملی نیز کشورها برای اصلاح مقررات موجود وتصویب قوانین جدید به مطالعات تطبیقی توجه نهادی کرده اند وخلاصه اینکه امروزه حقوق دانان درسطح جهانی قانع شده اند که حقوق تطبیقی نه تنها سودمند بلکه ضروریست.

    *دسته بندی نظامهای حقوقی :

       الف) مشابهات نظامهای حقوقی؛ وقتی بحث نظامهای حقوقی می شود مفهومش این است  که نظامهای حقوقی بایکدیگر مخالف ومتفاوتند  وهیچگونه اشتراکی ندارند،اگر به خارج مسافرت شود ودر آنجا به خرید وفروش واجاره هتل وکرایه ماشین و..... مبادرت گردد تفاوت ماهوی بین قرارداد ها وداد وستدهای آنها باکشورخود،مشاهده نمی شود ونیز مشاهده خواهدشد که

    1- دزدی در آنجا ها مثل اینجا جرم است 

    2- عبور از چراغ قرمز تخلف است                   

     3- کسب مال از طریق کلاهبرداری وحیله موجب مسئولیت می شود 

      4- از بین بردن اموال عمومی مجاز نیست و..... 

      لذا مشابهت های بین برخی نظامهای حقوقی،به اندازه ای روشن وشفاف است که میتوان این نظامها را متعلق به یک خانواده حقوقی بزرگتر دانست . 

         ب)ضرورت طبقه بندی نظامهای حقوقی : درسایر علوم، طبقه بندی امر رایجی است وفوائد آن انکار ناپذیر است ،برای مثال دانشجویان علوم طبیعی گیاهان یاجانوران را طبقه بندی می کنند و این طبقه بندی به دانش اموزان کمک می کند تا به راحتی بتوانند گونه  های گوناگون گیاهی یا حیوانی را شناسایی ونسبت به مشخصه های عمومی آنها اطلاع پیدا کنند. 

     درحقوق نیز طبقه بندی نظامهای حقوقی متفاوت ،به دانش پژوهان حقوقی کمک میکند که نسبت به نظامهای حقوقی متفاوت ومتنوع آگاهی کلی بیابند مثلا وقتی دانش پژوه اطلاع حاصل نماید  که کشور برزیل جزء کشورهای متعلق به خانواده رومی ژرمنی است،بدون مطالعه حقوق برزیل میتواند نسبت به ساختار اصول حاکم نهادها ومفاهیم حقوقی، منابع حقوقی،سلسله مراتب منابع وامثال آن ، آگاهی کلی بیابد ونیاز به مطالعه ی جزئیات وزحمات طاقت فرسا ،نیست

    ج)معیار وملاک طبقه بندی  نظامهای حقوقی :از آنجا که طبقه بندی با مشکلات ومحدویتهایی مواجه است وامر ساده ای نیست لذا مستلزم تعیین معیارها وملاکهایی است که بر اساس آن کشوری را دریک خانواده ی بخصوصی قرار داد، به رغم لحاظ معیار و ملاک در دسته بندی نظامهای حقوقی باید اعتراف کرد برخی از کشورها،نظام حقوقی مختلط دارند وامکان گنجاندن آنها در یک طبقه ی دقیق نیست ،درعین حال معیارها و ملاکهای دسته بندی نظامهای حقوقی عبارتست از  :

       *نظامهای حقوقی وتعداد آنها ؛  

      درباره اقسام نظامهای حقوقی اختلاف نظر است ؛ 

    1) برخی نظامهای حقوقی به دو قسمت کلی تقسیم کرده اند

      الف- سوسیالیستی؛ ،سوسیالیزم روشی است اجتماعی وسیاسی مبنی بر معارضه بر تمرکز ثروت در دست طبقه معین ، این مبارزه گاه بصورت رفروم(تغییرات بنیادی واساسی در اصلاحات اجتماعی مثل آنچه در صدر اسلام اتفاق افتاد وگاه بصورت انقلاب(تحول در نظام سیاسی بطور ناگهانی که قالب شئون نظام پیشین را دگرگون می کند) است.

    اعتقاد سوسیالیستها اینست که باید به اختیارات هیاتهای اجتماعی افزون گردد .

    صفت یا خصوصیت اصلی سوسیالیست ؛ 

      سوسیالیزم حمایت از طبقه ی کارگراست (برابری،برادری،حکومت کارگری) شعار آنهاست

    القاء مالکیت خصوصی و بانکداری  لازمه ی لاینفک سوسیالیزم نیست ؛بلکه عرض مفارق آنهاست علاوه بر این القاء مالکیت خصوصی و بانکداری بدون القاء دموکراسی مقدور نیست . حال آنکه دموکراسی اساسی ترین مظاهر عدالت اجتماعی است.      درکشور اتحاد جماهیر شوروی سابق خبری از دموکراسی نبود وسرانجام مردمان تحمل نکردند ودر روسیه کنونی به محض احساس آزادی انتخابات مردمان،به کسی رای دادن که تازه از حزب کمونیست استعفا کرده بود از زمان انحلال. 

    ب-نظام حقوقی سرمایه داری یا راس مالی(سرمایه )؛                                         

    گونه ای نظام اقتصادی است  که بر دو پایه ی مالکیت خصوصی و کار های بانکی ،که وسایل تولید در دست اشخاص حقیقی یا حقوقی است نه در دست دولت .                                                             

     سپردن مالکیت ابزار تولید به دست دولت در اتحاد جماهیر شوروی سابق با ازمایش هفتاد ساله نتایج تاسف بار ببار آورد.

    نظام سرمایه داری باید به وسیله ی دمکراسی سالم و سازنده کار شود ،بدون دمکراسی سالم سازنده نظام سرمایه داری فاجعه آمیز است . گاهی از نظام سرمایه داری با اسم برژوازی یاد می شود  ،برژوا معادل شهروند وشهرنشین یا طبقه مرفه شهری است .

    برز=برژ=>برج یعنی بالا یا مکان بلند (امارت-دژ) اما در اصطلاح برژوا یعنی ثروتمند یا دارنده سرمایه وابزار تولید. برژوازی یعنی طبقه سرمایه داری که بادردست داشتن وسایل تولید وسرمایه ، زندگی مرفه دارد . 

    امروزه از نظام حقوقی سرمایه داری به لیبرالیزم یعنی آزادی مطلق در مالکیت خصوصی وغیره آن یاد می شود ووقتی میخواهند این نظام را مزمت نمایند از آن به نام امپریالیزم یاد می کنند امپریا لیسم یعنی زور گویی ، وبار منفی دارد .

    2)بخی نظام های حقوقی را به سه دسته تقسیم نموده اند : 

    الف- نظام حقوقی امریکایی انگلیس،کامنلا یا کامنلو  

      ب)نظام حقوقی رومی ژرمنی یا نوشته 

      ج) حقوق اسلامی   

    3- گروهی دیگر،نظامهای حقوقی را به 4 دسته تقسیم نموده اند

    الف)نظامهای رومی ژرمنی                                                                                

      ب) کامنلا 

      ج) نظام سوسیالیستی   

       د)نظام متکی به مکتب که این دسته ی اخیر به سه دسته تقسیم شده اند ؛  

      1- حقوق اسلامی 

     2- حقوق افریقایی     

     3- حقوق کشورهای خاور دور

    4-عده ای نظام های بزرگ حقوقی را به شرح ذیل تقسیم بندی کرده اند 

    الف) نظام حقوقی کامنلا(انگلیس وآمریکا وتوابع ) 

    ب) نظام حقوقی رومی ژرمنی  یا نوشته 

     ج)نظام حقوقی اسلامی  

       د) نظام حقوق  سوسیالیستی                                                       

      ه) نظام حقوقی افریقایی  

     و)نظام حقوقی خاور دور 

    ز)نظام حقوقی مختلط

    اکنون به شرح اجمالی هریک از انها می پردازیم                                                                                                                                                                 1- نظام حقوق اسلام ؛

     الف» ازجهت مبانی ؛ویژگیهای مبانی حقوق اسلام عبارتست از:  

     1- حقوق اسلام حقوق مذهبی است یعنی قواعد آن از منبع وحی

      2- حقوق اسلام دعوت به یکتا پرستی واهمیت به روح وروان وحاکی آن واینکه آخرت سرای جاودان است وثواب وعقاب براعمال ما مترتب است واین دنیا مرحله ای از آخرت بوده ودر عین حال نفی اعتبار دنیا ننموده که درلسان روایات آمده هرکس دینش رابرای دنیایش و دنیایش را برای دینش ترک کند از مانیست ، دعوت می کند اما باید توجه داشت دنیا پل ومقدمه  است وآخرت محل استقرار می باشد  وهدف از تلاشهای این دنیا چیدن محصول در آن سرا است

     لذا در روایات داریم که مومن کسی است که دینش را به وسیله ی دنیایش حفظ می کند و فاجر فاسق کسی است که دنیایش را به وسیله ی دینش حفظ می کند                                                                                                                                                                       3- حقوق اسلام از نظر روش واستنباط حکم ووسایل فنی آن با حقوق غرب شباهت فراوان دارد منتهی قواعد  این حقوق،چهره ی الهی وفطری دارد بیشتر کوشش حقوقدانان اسلامی صرف شناختن منظور شارع واستنباط نظر واقعی اوست وبحث وانتقاد درباره ی ارزش وقواعد وفوائد وزیانهای اجتماعی آن جای کمتری دارد. 

       4- درحقوق اسلام بکاربردن اصول عقلی اهمیت ویژه دارد    

      5- بخش مهمی از حقوق اسلام امضایی است یعنی رسوم متداول مردم واحکام ادیان سابق را امضاء وتایید کرده است (عرف جامعه)  

     6-فقها در استنباط فروع احکام ضمن توجه به قواعد سایر حقوق به بیان احکام تاسیسی ونو در حقوق اسلام که فراوان است پرداخته اند                                                                                                                                                        ب»  نظام حقوق اسلام از جهت منابع ؛ منابع فقه اسلام به دو دسته ی اصلی وتبعی تقسیم می شود :

     منابع اصلی  : قران،سنت،اجماع وعقل                                                                                                                                                                                   منابع تبعی قرآن   :  مثل مباحث الفاظ ونسخ قران وحجیت ظواهر قران 

    منابع تبعی سنت : مثل فعل وتقریر وقول وخبر متواتر وخبر واحد وحجیت هریک از آنها وظواهر هر الفاظ خبر واحد وخبر متواتر

     منابع تبعی اجماع :مثل مباحث حجیت اجماع، ملاکات اجماع واقسام اجماع 

     منابع تبعی عقل : مستقلات عقلیه،حسن وقبح افعال وغیر مستقلات عقلیه مثل بحث از اجزاء ،مقدمهی واجب ،امر به شیئ مقتضی ،نهی از ضد ،اجتماع امر ونهی ونهی دلالت بر فساد منهی عنه دارد یاخیر ؟ 

    2-نظام حقوقی انگلیس وامریکا(کامنلا یا نانوشته) : 

     الف-این نظام شامل کشورهای امریکا،انگلیس، کانادا  به جز ایالت کبک کانادا وایرلند شمالی واسترالیا وجزایر آنتیل انگلستان است

     ب- مبنای اصلی حقوق این کشورها را نیز اخلاق ناشی از مذهب مسیح وسیاست مربوط به حمایت از فرد وآزادی او تشکیل می دهد ورفته رفته در حقوق آنها قواعد وضع شده که با قواعد حقوق رومی ژرمنی شباهت فراوان دارد 

     ج-رویه قضایی در کشورهای اروپایی غربی در سازوکارکردن قوانین با نیازهای اجتماعی چنان سهم موثری در قرن اخیر پیدا کرده است که میتوان ادعا نمود متن قانون، دیگر احترام وقدرت گذشته را از دست داده وعرف ورویه های قضایی که از آن به قانون نانوشته یاد می کنند جای قانون را گرفته است واساسا کامنلا قواعد واصول ناشی از عرف ورویه های قضایی است.

    3- نظام های حقوقی اروپای غربی(رومی ژرمنی ) :                                            

      الف- این گروه شامل کشورهای اروپایی جز انگلستان وگروه کشورهای کمونیست ،شامل؛ کشورهای اروپایی وامریکای لاتین (آرژانتین،برزیل، شیلی)  

      ب- مبنای حقوق این دسته را قواعد حقوق روم وتعلیمات اخلاقی مذهب مسیح وافکار آزادی خواهانه ی حکیمان قرن هجدهم تشکیل می دهد.انسان وآزادی ها وشخصیت اوهدف ومبنای قواعد این حقوق است وجه مشترک کشورهای این گروه (مالکیت خصوصی، اصل آزادی قرار دادها، نکاح بر مبنای  نکاح درست واین که اطفال ناشی از روابط آزادرا نامشروع  می دانند) میباشد 

      ج-عرف ورسوم محلی به حقوق این کشورها رنگ خاصی بخشیده است هرچند که به پای تاثیر ونقش آن به حقوق کامنلا نمی رسد.  

      د-درتمام این کشورها قانون مهمترین منبع حقوق است 

        ه-قوای مملکت در کشورهای این دسته به سه شعبه ی اجرائیه، مقننه وقضائیه تقسیم می شود .    

     ز-آراء محاکم دیوانعالی در راس قوه ی قضائیه قرار گرفته ودر هماهنگ ساختن آراء قضایی وحمایت قانون نقش موثر وتضمین کننده دارد .

    نکته : تفاوتهای کلی حقوق رومی ژرمنی با حقوق انگلیس وامریکا (کامنلا) 

    1- در گروه رومی ژرمنی مهمترین منابع حقوق قانون است ومحاکم باید اراده ی قانونگذار را دردعاوی اجرا کنند ولی درحقوق کامنلا عرف و رویه ها وقواعدی که قضات در دادگاه ها اعمال می کنند نقش اول را دارد  به عبارت دیگر در این گروه اصول حقوقی  از قانون ناشی نمی شود ،به این معنا که اصل، عرف ورویه های قضایی است  مگر درموارد استثناء از آن،  ودر گروه رومی ژرمنی  اصل قانون است مگر درموارد استثناءاز آن. 

      2- قواعد کامنلا آن گونه که درحقوق رومی مرسوم است مدون ومشخص نیست به ویژه در حقوق انگلستان قواعد انصاف در بسیاری از موارد رویه های قضایی محاکم را اصلاح می کند اما قواعد در حقوق رومی ژرمنی مدون ومشخص است ،برمبنای تعاریف قانون می باشد .  

       4- نظام حقوق کشورهای سوسیالیستی یا کمونیستی :

    الف-پیش از فروپاشی اردوگاه سوسیالیزم ،جمهوریهای متحده ی شوروی وپاره ای از کشورهای اروپای شرقی وکوبا وچین کمونیست را از اعضای این گروه می دانستند ولی اکنون این گروه محدود به چند کشور کوبا وچین وتاجیکستان (به احتمال ) شده است .هرچند در چین اصلاحاتی درنزدیک شدن به غرب دارد

      ب-مبنای اصلی حقوق این گروه عقاید فلسفی کارل مارکس وانگل بوده که  توسط لنین با قواعد خارجی مختلط شده  وبنام مارکسیست لینیسم مشهور گردیده است .   

      ج-درحقوق کمونیستی مبنا وهدف حقوق (تامین عدالت اجتماعی ) وهدایت جامعه به سوی حکومت کمونیست کامل است ونظر به حفظ حقوق وآزادیهای فردی ندارد .

       د-جدایی قوای سه گانه در آن رعایت نشده ودرآن رعایت نشده ودر آن حزب وگروه(حزب کمونیست) حکومت می کند .

    ه- قوانین برای تامین آسایش عمومی وضع شده نه حفظ آزادیهای فردی در برابر حکومت . 

      و-درحقوق سوسیالیستی(ملی کردن غالب وسایل تولید مبنا است ) ومالکیت خصوصی بطور استثنایی ومحدود پذیرفته شده وبر عکس مالکیت جمعی وعمومی دامنه  گسترده ای پیدا کرده است ،لذا لنین به صراحت اعلام می نماید دیگر حقوق خصوصی وجود ندارد وهمه یامور در شمار حقوق عمومی آمده است .

    نکته ؛تعدیل ثروت وحفظ انگیزه ورقابت در تولید نه مکتب ونظام حقوق سرمایه داری ولیبرالیزم را بر می تابد ونه نظام سوسیالیستی وکمونیستی را لذا هیچ کدام آنها بر آنچه که مدعی بودن(حاکمیت مطلق مالکیت عمومی ) در حقوق سوسیالیستی و(حاکمیت مطلق خصوصی در حقوق نظام سرمایه داری ) لذا هیچکدام د رآنچه مدعی بودن پیشرفتی  نداشته بلکه هر دو عق نشسته وهرکدام به گونه ای نظام حقوقی دیگر را پذیرا شده اند . 

    از آنجا که اسلام طرفدار حاکمیت خصوصی است اما در پاره ای از امور که موجب انباشته شدن ثروت  در دست عده ای خاص وفاصله ی طبقاتی فراوان می شود (ملی شدن) ومالکیت عمومی را در امور محدود مثل معادن  وانفال حفظ وبر آن تاکید نمو.ده است ،براین اساس هر دو نظام حقوقی سرمایه داری وسوسیالیستی لنگ می زنند .

      5- نظام حقوقی خاور دور(هند وچین،ژاپن کره شمالی وجنوبی ، اندونزی ومالزی و....):    

     لازم به ذکر است گرچه چین از حیث جغرافیا در خاور دور قرار دارد. لکن از حیث مبنا خود بلوک شرق ومکتب سوسیالستی است لذا بطور اجمال خاور دور به این شرح بررسی می شوند. 

     1-منبع حقوق هند؛ عادات ورسوم قدیمی که بیشتر جنبه ی مذهبی دارد می باشد هرچند که دراثر تسلط ممتد انگلستان قوانین گوناگونی به تصویب رسیده وجزء منابع حقوق هند در آمده است مثل آیین دادرسی .  

     2-حقوق چین ؛ را باید بعد از تغییر خلوت آن در گروه حقوق کشورهای کمونیستی آورد زیرا معلوم نیست عقاید حکیمان بزرگ چین مانند کنفسیوس تا چه حد در روش حقوقی فعلی آن موثر واقع شده است

    3-حقوق ژاپن؛تا سال 1860 مبنای حقوق ژاپن را مخلوطی از فلسفه ی چینی وعقاید مذهبی ملی ژاپن (شین توایزم) تشکیل میداد ولی از این تاریخ ،مجموعه های قوانین به سبک اروپایی تشکیل شده ودر سال 1896 قانون مدنی ژاپن که تحت نفوذ قانون ناپلئون وطرح قانون مدنی آلمان قرار گرفته بوده وبه تصویب رسید ،این قانون از سال 1947 تا سال 1950 چند بار مورد تجدید نظر قرار گرفت وبسیاری از مفاهیم حقوق آمریکادر آن وارد شد. باید داشت که این قوانین دراثر رسوم ملی ژاپن طوری تفسیر واجرا می شود که در عمل با حقوق امریکایی  واروپایی تفاوت فراوان دارد .

    6- نظام حقوق مختلط: 

      یکی از مشکلات مربوط به طبقه بندی نظام های حقوقی این است که نمیتوان به سادگی برخی از آنها در طبقه  ی خاصی قرار داد مثلا ایالت کبک در کانادا یا ایالت لوئیزانا در امریکا را از جمله نظامهایی هستند که ترکیبی از نظام حقوقی نوشته و حقوق سنتی داخلی وبخشی متاثر از حقوق خارجی است  ویا مثلا پاکستان از نظر حقوق قراردادها ومسائل تجاری به نظام کامنلا  واز نظر حقوق خانواده به نظام حقوق اسلامی تعلق دارد حتی ایران قبل از انقلاب بلکه بعد از انقلاب در برخی از ساختار های اساسی از حقوق غرب متاثر است .(

    کشورهای متعلق به یک نظام حقوقی از نظر مشابهت وداشتن اصول وخصیصه های مشترک در یک سطح نیستند ودر واقع طیفی را تشکیل می دهند که از بخش پر رنگ شروع وبه بخش کم رنگ منتهی می شود ودر بخش کم رنگ تلاقی دو نظام بزرگ حقوقی متصور است مثلا بسیاری از کشورهای اسلامی متاثر از حقوق نوشته وحقوق اسلامیند اما امروز شرایط فرهنگی اقتصادی اخلاقی واجتماعی جوامع مرتب درحال تغییراست ،هرچند دربرخی از جوامع این تغییرات  به سرعت ودر جوامع دیگر به کندی صورت می گیرد . تغییر این شرایط میتواند تمایزات خاص جوامع را پر رنگ تر کرده یا موجب نزدیکی آنها به یکدیگر شود حتی آنها در اروپا نزدیکی نظامهای حقوقی با یک جهشی بی نظیر روبرو شده است

    کشورهای اروپایی درجهت هماهنگی واتحاد در قالب یک اتحادیه متشکل شده اند این اتحادیه هرچند یک سازمان بین دولتی  منطقه ای محسوب می شوند ولی بیشتر همانند یک دولت فدرال عمل می کنند  وکشورهای عضو اتحادیه اروپا از نظامهای حقوقی متفاوتی هستند کشورهایی مانند فرانسه،آلمان، ایتالیا، به به نظام حقوقی نوشته وانگلستان به نظام حقوقی کامنلا  واسکاتلند به نظام حقوق مختلط وکشورهایی مانند فنلاند وسوئد به نظام حقوق اسکاندیناوی ودوازده کشوری  که درسال 2004 و2007 به این اتحادیه پی.ستند عمدتا به نظام حقوق سوسیالیست تعلق دارند .

    نکته ؛ هرچند برخی نویسندگان حقوق تطبیقی تلاش دارند که نظام حقوقی نوینی به نام نظام حقوق اتحادیه ی اروپا القاء کنند اما واقعیت این است که نظام حقوق اتحادیه ی اروپا از مصادیق کامل نظام حقوق مختلط می باشد.

    تذکر :اتحادیه ی اروپا شامل 27 کشور بنامهای ( آلمان، اطریش،  اسپانیا، استونی ، اسلواکی،اسلونی، انگلستان ،ایتالیا، ایرلند، بلژیک، بلغارستان، پرتقال، جمهوری چک، رومانی، سوئد، دانمارک، فرانسه، فنلاند، قبرس ، لتونی ، لوکزامبورک، لهستان، لیتوانی ، مجارستان ،نالت ، هلند، یونان.

    7- آخرین نظام حقوقی :                                                                                                                                                       نظام حقوقی کشورهای افریقایی؛ درکتب مربوط درباره ی این نظام وسیستم ونظامهای حقوقی ومنابع آن بحث نشده اما می توان گفت کشورهای افریقایی که عمدتا  کشورهای مسلمان بوده وبخشی از آنها کشورهای مسیحی محسوب می شوند از حقوق مختلط برخوردارند ود سیستم های حکومتی تحت تاثیر نظام حقوقی  غربی رومی زرمنی  وکامنلا ولیکن در حقوق خانواده ومراودات اقتصادی از حقوق اسلامی ومذهبی پیروی مینمایند  والسلا م/همیشه موفق باشید

    مطالب مهم افزایشی بر جزوه ی استاد نوروزی  بشرح ذیل :

    الف- سابقه تاریخی

    یکی از معیارها یا عوامل مهم در طبقه بندی نظامهای حقوقی توجه به سابقه تاریخی مشترک در شکل گیری ساختار، نهادها، مفاهیم و منابع حقوقی است. مثلاً کشورهای کامن لا سابقه حقوقی مشترکی دارند.

     ب- منطق حقوقی حاکم

    منطق حقوقی یا روش تجزیه و تحلیل و استخراج پاسخ، یک مسأله حقوقی است که گاه به صورت یک قضیه کلی است مثلاً «هرخسارتی باید جبران شود» یک قضیه کلی است.

    آنگاه می گوییم: اگر «الف» به «ب» خسارت وارد کرده و خسارت باید جبران شود پس «الف» باید جبران خسارت به «ب» را انجام دهد.

    اما گاهی به صورت جزیی یا قضیه جزیی است. مثلاً «حسن» باید جبران خسارت کند، پس شخص دیگر هم که خسارت به دیگری زد باید جبران کند. که به اولی «برهان در منطق»، و به دومی «قیاس» می گویند.

    که برخی از نظامهای حقوقی مثل کشورهای متعلق به نظام رومی – ژرمنی از روش اول و برخی مثل نظام کامن لا از روش دوم استفاده می کنند.

     ج: نهادها یا ماهیات یا مفاهیم ویژه حقوقی

    برخی از نهادها یا ماهیات حقوقی اختصاص به نظام حقوقی معین دارند و وجود چنین نهادهایی در یک نظام حقوقی مبنایی برای طبقه بندی آن نظام حقوقی تلقی می شود.

    مثلاً نهاد «وقف» مختصص به نظام حقوقی  اسلامی است و وجود این نهاد در یک نظام حقوقی مبنای منطقی برای قراردادن آن نظام در نظام حقوقی اسلامی تلقی  می شود.

     د - منابع حقوق و جایگاه آن

    می دانیم که منابع حقوقی عبارت است از «قانون، ملاکات، عرف، رویه های قضایی، دکترین حقوقی» اشتراک منابع حقوقی، سلسله مراتب آن منابع، نحوه تفسیرشان از یکدیگر عوامل مهم در طبقه بندی نظامهای حقوقی محسوب می شود در حقوق کامن لا رویه قضایی اهمیت و جایگاه ویژه ای دارد و در صدر منابع حقوقی قرار می گیرد. در صورتی که در حقوق نوشته «قانونی» قانون در صدر قرار دارد.

     ه  - ایدئولوژی حاکم

    زندگی اجتماعی، اقتصادی و حقوقی در کشوری تحت تأثیر ایدئولوژی حاکم قرار دارد این ایدئولوژی ممکن است مذهب، اعتقادات ملی یا گرایشهای سیاسی باشد. مثلاً نظامهای متعلق به نظامهای اسلامی، هندو و سوسیالیستی ازجمله طبقه بندیهایی هستند که براساس ایدئولوژی شکل گرفته اند.

     سوال: معیارها و ملاکهای طبقه بندی نظامهای حقوقی را بیان کنید؟

    جواب: عنوانهای الف، ب، ج، د ، ه   می باشد.

    همیشه ارزومند پیروزی شما هستم

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    ص6.


    این مطلب تا کنون 4 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : حقوق ,حقوقی ,نظام ,تطبیقی ,نظامهای ,کشورهای ,نظام حقوقی ,نظامهای حقوقی ,حقوق تطبیقی ,طبقه بندی ,نظام حقوق ,بندی نظامهای حقوقی ,نظامهای حقوقی متفاوت ,نظام حقوقی سرمایه ,نظام حقوقی نوشته ,
    حقوق تطبیقی

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده